مصطفى النوراني الاردبيلي
127
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
تركيبات شيميايى : از نظر تركيبات شيميايى در برگ و پوست ريشه شمشاد وحشى علاوه بر اسانس و صمغ چهار آلكالوئيد به نامهاى بوكسين ، پارابوكسين ، بوكسى نيدين و بوكسى نامين مشخص شده است . در برگهاى آن تعداد بيشترى آلكالوئيد يافت مىشود و تا حال 10 آلكالوئيد در برگهاى آن مشخص شده است . خواص - كاربرد : شمشاد داراى چوب سختى است كه براى ساختن قاشق چوبى ، ظرفهاى چوبى ، شانه ، ورقههاى صاف و نازك چوب مانند كاغذ به كار مىرود . برگ شمشاد اگر توسط حيوانات زياد خورد شود ، مسموم كننده است . شستن با آب دمكرده و پخته برگ آن در موارد خارج شدن گرههاى مقعد خوب است . « 1 » شجرة الحبشيه مشخصات : در كتب طب سنتى با نامهاى شجرة الحبشيه ، شجرة الكوسو و يا كوسو ( همان نام خارجى آن هم از نام محلى آن گرفته شده ) و در بازار دارويى ايران با نام كوسو معروف بوده است ، به هندى نيز كوسو گفته مىشود . گياه كوسو درختى است دو پايه داراى برگهاى مركب كه تعداد برگچههاى آن فرد است . هر برگچه نسبتا پهن بيضى نوكتيز دندانهدار است ، گلهاى آن ماده و نر جدا هستند . در ايران تا به حال ديده نشده است . گلهاى ماده آن بهعنوان دارو از حبشه به اروپا و آسيا و ساير مناطق صادر مىشود .
--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ص 115 ؛ همان ، 420 .